Androgenizacja, czyli nadmiar męskich hormonów u kobiet, objawia się:

· zwiększonym owłosieniem
· zaburzeniem miesiączkowania
· zmianami skórnymi z łojotokiem
· trądzikiem na twarzy i plecach
· otyłością
· niepłodnością
· niekiedy stanami depresyjnymi

Zwiększone owłosienie typu męskiego, występuje u około 3-10% kobiet w okresie rozrodczym. Nieprawidłowe nadmierne owłosienie występuje wówczas na twarzy, na rękach i nogach, często pojawia się również wokół brodawek sutkowych, a niekiedy także na plecach. Przyczyną występowania zwiększonego owłosienia nieprawidłowo rozmieszczonego (Hirsutyzmu) u kobiet, a także trądziku, jest podwyższone wydzielanie androgenów (męskich hormonów płciowych) przez jajnik lub nadnercza.

Zwiększone owłosienie często (80-90%) występuje u kobiet z zespołem wielotorbielowatych jajników (zespół policystycznych jajników -z.PCO). Zespołowi temu często towarzyszy nadwaga i otyłość, niepłodność, a także hirsutyzm, czy zmiany trądzikowe na skórze. Przyczyna występowania zespołu policystycznych (wielotorbielowatych) jajników jest ciągle kontrowersyjna. Od kilku lat badacze zwracają uwagę na insulinooporność, która być może w większości przypadków jest pierwotną przyczyną występowania tego zespołu.


Wobec tego, ażeby ustalić przyczynę występowania zwiększonego owłosienia u kobiet, należy wykonać szereg badań hormonalnych i obrazowych. Do najczęściej wykonywanych badań, w zespole hiperandrogenizacji u kobiet, należy oznaczanie hormonów w surowicy krwi: estradiolu, testosteronu, gonadotropin, androstendionu, S-DHEA, PRL, progesteronu oraz insuliny, a także badań obrazowych: USG narządu rodnego i jamy brzusznej, niekiedy tomografii komputerowej.
W niektórych przypadkach nie udaje się ustalić rozpoznania na podstawie powyższych badań i wówczas wykonujemy szereg testów hormonalnych, np.test z deksametazonem. Dlatego przed podjęciem właściwego leczenia pacjentka powinna zgłosić się do specjalisty endokrynologa, który po wnikliwych badaniach ustali rozpoznanie i zastosuje właściwe leczenie.

Stosowanie zabiegów kosmetycznych (np.laseroterapii) bez ustalenia właściwego rozpoznania- często nie przynosi oczekiwanych efektów, ze względu na istniejące zaburzenia hormonalne.

Podobnie objawowe leczenie trądziku – bez ustalenia i usunięcia wywołującej go przyczyny –jest często nieskuteczne.

Dr n.med. Urszula Stopińska-Głuszak
Adiunkt Kliniki Endokrynologii
[endokrynolog-ginekolog, cytolog]
NZOZ Lecznica Medyczna “ALVIT”